Het is Gezien – speciale voorstelling met nabespreking

HET IS GEZIEN, documentaire

  • Nederland 2018. 55 min.
  • Documentaire van Erik Lieshout.
  • Met o.a. Hans Teeuwen, Kristien Hemmerechts, Mano Bouzamour, Tinkebell en A.H.J. Dautzenberg.
  • Speciale eenmalige voorstelling met nagesprek; in samenwerking met Schunck-Bibnlotheek.
  • Speciale voorstelling: di 19 juni | 20:00u

Na ‘To Stay Alive – a method’, met Iggy Pop en Michel Houellebecq, maakt regisseur Erik Lieshout nu een filmisch document met een groot maatschappelijk belang.
Researcher Tom Rooduijn, die eerder een radio-documentaire maakte over ‘het Ezelproces’, gaf de film verdere inhoudelijke diepte en scherpte.
Kunstenaars in ‘Het is Gezien’ lezen en bespreken de verdediging die Gerard Reve vijftig jaar geleden voerde tegen een aanklacht van ‘smadelijke godslastering’. Aan de hand van hun eigen ervaringen onderzoeken ze hoe het vandaag de dag gesteld is met de vrijheid van kunst in Nederland.
Het begon allemaal met deze tekst van Gerard Reve : ’Als God zich opnieuw in Levende Stof gevangen geeft, zal hij als ezel terugkeren, hoogstens in staat een paar lettergrepen te formuleren, miskend en verguisd en geranseld, maar ik zal hem begrijpen en meteen met hem naar bed gaan, maar ik doe zwachtels om zijn hoefjes, zodat ik niet te veel schrammetjes krijg, als hij spartelt bij het klaarkomen.’ Hiervoor werd Reve aangeklaagd wegens ‘smadelijke godslastering’. In een virtuoos pleidooi voor de vrijheid van de kunstenaar verdedigde hij zich voor de rechtbank, en wist hij uiteindelijk vrijspraak te krijgen.

Nu, vijftig jaar later, lezen zeven schrijvers en kunstenaars deze tekst voor in de rechtszaal waar het proces plaatsvond, en praten zij over de vrijheid en onvrijheid van hun eigen kunst, in het Nederland van nu. Verrassende verhalen over processen, bedreigingen en het bewust nemen van risico’s van Tom Lanoye, Hans Teeuwen, Mano Bouzamour, Kristien Hemmerechts, A.H.J. Dautzenberg, Tinkebell en van Gerard Spong. Vrije kunst blijkt niet een vrijblijvende, al dan niet te subsidiëren luxe-bezigheid te zijn, maar een dwingende noodzaak voor een leefbare maatschappij.
Gerard Reve zag dat al, toen hij in zijn pleidooi opnam : ‘Deze zaak echter, klein en min of meer lachwekkend als zij moge schijnen, is van principieel belang voor de toekomst van de traditionele burgerlijke vrijheden.’

In deze film wil ik laten zien dat ze er niet alléén voor staan, dat ze ondanks hun individuele eigenzinnigheid toch deel uitmaken van een groter geheel, in plaats en in tijd. Ik hoop dat ze daar moed uit putten om hun goede werken onverschrokken voort te zetten. En ik hoop dat de maatschappij daardoor meer gaat beseffen dat de artiest het juist niet alleen voor zichzelf doet.
Nu in de hele wereld de vrijheid van meningsuiting onder druk staat, moet ook in Nederland dit basisrecht steeds vaker bevochten worden. Zonder de eerbiediging van dit recht kunnen immers geen van de andere grote vraagstukken van deze tijd in openheid besproken worden, laat staan tot een oplossing gebracht.

’En God Zelf zou bij mij langs komen in de gedaante van een éénjarige, muisgrijze Ezel en voor de deur staan en aanbellen en zeggen: „Gerard, dat boek van je – weet je dat Ik bij sommige stukken gehuild heb?” „Mijn Heer en mijn God! Geloofd weze Uw Naam tot in alle Eeuwigheid! Ik houd zo verschrikkelijk veel van U”, zou ik proberen te zeggen, maar halverwege zou ik al in janken uitbarsten, en Hem beginnen te kussen en naar binnen trekken, en na een geweldige klauterpartij om de trap naar het slaapkamertje op te komen, zou ik Hem drie keer achter elkaar langdurig in Zijn Geheime Opening bezitten, en daarna een present-eksemplaar geven, niet gebrocheerd, maar gebonden – niet dat gierige en benauwde – met de opdracht: „Voor De Oneindige. Zonder Woorden”.

Speciale voorstelling: di 19 juni | 20:00u
 i.s.m. Schunck* Eenmalige, speciale voorstellingen in aanwezigheid van schrijver Anton Dautzenberg en beeldend kunstenaar Harma Heikens. Journalist Gwen Teo modereert het gesprek.