Een ‘nieuwe’ aanwinst…

Misschien heeft u het in De Limburger gelezen. Filmhuis De Spiegel heeft de oude projectoren van de openluchtbioscoop in Landgraaf geschonken gekregen van Pinkpop. Daar zijn we erg blij mee en inmiddels hebben ze een mooie plek gekregen in de ingang van het Royal Theater. De wijze waarop films vertoond worden is in een relatief korte periode enorm veranderd. Ook de rol van de filmoperateur is daardoor veranderd. Eén van onze filmoperateurs, Jos Smeets, vertelt u graag iets meer over onze nieuwe aanwinsten…

Het zijn twee ‘broertjes’, projectoren uit het tijdperk van de filmrol. Het filmhuis heeft ruim 15 jaar met een dergelijke projectoren gewerkt.Waarom twee projectoren voor één scherm? Nou, een filmrol van deze Philips-projectoren kon maximaal 1800 meter film bevatten; dat was een uur film. En omdat films nu eenmaal langer duren, werd een speelfilm over twee spoelen verdeeld. Was de ene projector aan het eind van de spoel, dan nam de andere projector dat -bijna naadloos- over. Misschien heeft u zich weleens afgevraagd wat die rondjes rechtsboven in het beeld betekenden tijdens de film: dat was het signaal dat de film bijna afgelopen was en de andere projector ingeschakeld moest worden. In de beginjaren van de bioscoop waren de filmrollen maximaal 600 meter en moest nog vaker heen en weer geschakeld worden beide projectoren. Achter in de Royal zie je daarom twee projectievensters.

In die tijd had de filmoperateur heel wat te doen, zoals het zorgen voor de veiligheid. De eerste films waren nogal brandbaar. Door de hitte van de lampen, kwam het weleens voor dat vastgelopen films vlamvatten. Menig bioscoop is in het verleden afgebrand. Later is veiliger filmmateriaal verplicht gesteld. De Royal (1937) stamt nog uit de tijd van de brandbare acetaatfilms, en dat is terug te zien in de bouw van de filmcabine: dikke betonnen muren en een ijzeren branddeur. In het plafond sprinklers die aansloegen bij te grote hitte. Voor zover bekend heeft de Royal nooit een grote brand gekend. Met de digitale projector van nu, in feite een reusachtige beamer, zit het met de veiligheid wel goed. Voor een operateur is het werk veiliger, minder arbeidsintensief en minder ‘romantisch’. Voor u als toeschouwer zijn er alleen maar voordelen: minder storingen, een beter beeld en mooier geluid.